CÔNG BỐ TOP 10 DOANH NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ KINH DOANH HIỆU QUẢ NĂM 2026 – NGÀNH LOGISTICS

TOP 10 DOANH NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ KINH DOANH HIỆU QUẢ 2026 – NGÀNH LOGISTICS

Trong khuôn khổ Chương trình Nghiên cứu và Vinh danh về đổi mới sáng tạo và cách tân trong các ngành kinh tế chủ lực năm 2026, Viet Research phối hợp với Báo Tài chính – Đầu tư (Bộ Tài chính) công bố Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics (Top 10 Most Innovative Enterprises in Logistics – VIE 10). Đây là những doanh nghiệp có tiềm năng và hiệu quả kinh doanh tốt nhờ tăng cường áp dụng và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, cách tân.

Chương trình nhằm nâng cao nhận thức và tôn vinh tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo, cách tân trong phát triển đất nước và doanh nghiệp.

Danh sách VIE 10 ngành Logistics và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của Chương trình https://vie10.vn

Bảng 1: Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics – Nhóm Giao nhận, kho bãi

Bảng 2: Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics – Nhóm Bưu chính, chuyển phát

Bảng 3: Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics – Nhóm Khai thác cảng

Bảng 4: Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics – Nhóm Vận tải hàng hóa

Bảng 5: Top 5 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics – Nhóm Vận tải hành khách

Bảng 6: Top 5 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics – Nhóm Vận tải hàng hóa hàng không và dịch vụ nhà ga

Niềm tin ĐMST ngành Logistics: Cân bằng nội lực, thận trọng bước vào kỷ nguyên số

Chỉ số Niềm tin Đổi mới của ngành Logistics đạt 76 điểm trong quý I/2026, tương đương với mức trung bình của các doanh nghiệp tham gia khảo sát và nằm trong vùng “Rất cao” theo thang theo thang đo chỉ số khuếch tán (Diffusion Index). Mọi giá trị vượt 50 đã phản ánh xu hướng mở rộng; vượt 75 đồng nghĩa với trạng thái lạc quan có hệ thống, không còn là dao động nhất thời.

Kết quả này cho thấy tâm lý đổi mới của ngành không còn ở trạng thái quan sát hay thử nghiệm đơn lẻ, mà đã tiến sát ngưỡng cao hơn về mức độ sẵn sàng chuyển đổi. Điểm đáng chú ý nằm ở cấu trúc đồng đều của ba cấu phần: P1 – Đánh giá hiện tại đạt 76 điểm, P2 – Kỳ vọng tương lai đạt 77 điểm và P3 – Cam kết đầu tư đạt 77 điểm. Biên độ dao động chỉ 1 điểm phản ánh một nền tâm lý ổn định: doanh nghiệp không chỉ ghi nhận hiệu quả đổi mới trong giai đoạn gần đây, mà còn duy trì kỳ vọng tích cực và sẵn sàng tiếp tục phân bổ nguồn lực cho R&D, công nghệ và đổi mới vận hành trong thời gian tới.

Bối cảnh ngành phần nào lý giải sự cân bằng này. Logistics Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình có tính cấu trúc, khi hạ tầng cảng biển, đường cao tốc và trung tâm logistics tiếp tục được mở rộng; thương mại điện tử và thương mại xuyên biên giới tạo áp lực mới lên tốc độ giao nhận; trong khi các doanh nghiệp sản xuất, bán lẻ và xuất nhập khẩu ngày càng yêu cầu cao hơn về khả năng truy xuất, tối ưu chi phí và minh bạch dữ liệu chuỗi cung ứng. Những yếu tố này thúc đẩy doanh nghiệp logistics đầu tư vào các giải pháp như hệ thống quản lý vận tải, quản lý kho, tự động hóa, phân tích dữ liệu và tối ưu tuyến đường. Tuy nhiên, mức điểm chưa bứt phá quá xa khỏi trung bình khảo sát cũng cho thấy sự thận trọng cần thiết, nhất là trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành còn mỏng, chi phí vốn cao và cạnh tranh từ các nền tảng logistics tích hợp ngày càng rõ nét.

Việc P2 và P3 cùng đạt 77 điểm, cao hơn nhẹ so với P1, cho thấy kỳ vọng và cam kết đầu tư đang đi trước một bước so với kết quả hiện tại. Nói cách khác, doanh nghiệp logistics đã nhìn thấy nhu cầu đổi mới trong tương lai và có xu hướng chuẩn bị nguồn lực, nhưng hiệu quả thực tế vẫn cần thêm thời gian để phản ánh đầy đủ vào hoạt động kinh doanh. Đây là trạng thái tương đối lành mạnh: không quá hưng phấn, nhưng cũng không phòng thủ. Tâm lý đổi mới của ngành vì vậy mang sắc thái “cân bằng nội lực” — có niềm tin, có cam kết, nhưng vẫn đặt trọng tâm vào tính khả thi, hiệu quả hoàn vốn và năng lực triển khai.

Cấu trúc P1–P2–P3 gần như đồng pha cũng cho thấy Logistics là một trong những ngành có khả năng tiếp nhận chính sách hỗ trợ đổi mới khá tốt. Vấn đề không nằm ở việc phải khơi dậy niềm tin từ đầu, mà là giảm ma sát trong quá trình triển khai: đơn giản hóa thủ tục hải quan số, thúc đẩy kết nối dữ liệu chuỗi cung ứng, phát triển hạ tầng logistics thông minh, mở rộng cơ chế thử nghiệm cho tự động hóa kho bãi, vận tải xanh và nền tảng số dùng chung. Khi nền tảng tâm lý đã ở mức ổn định, một cú hích đúng điểm nghẽn có thể giúp Chỉ số Niềm tin Đổi mới của ngành vượt mốc 80 điểm trong các quý tiếp theo.

Logistics toàn cầu bước vào “cuộc đua sinh tồn công nghệ”

Ngành Logistics toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mang tính kiến tạo, nơi công nghệ không còn đơn thuần là lợi thế cạnh tranh mà đã trở thành điều kiện để tồn tại. Sau cú sốc chuỗi cung ứng hậu COVID-19 cùng những bất ổn địa chính trị kéo dài, các doanh nghiệp logistics buộc phải tăng tốc đổi mới với tốc độ chưa từng có.

Theo Data Bridge Market Research, thị trường tự động hóa logistics toàn cầu đạt 36,43 tỷ USD năm 2024 và dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng CAGR 11,41% giai đoạn 2025–2032. Động lực chính đến từ sự bùng nổ thương mại điện tử, yêu cầu xử lý đơn hàng với tốc độ và độ chính xác cao hơn, trong khi tình trạng thiếu hụt lao động tại nhiều nền kinh tế phát triển tiếp tục đẩy chi phí nhân công leo thang.

Trong làn sóng này, AI nổi lên như công nghệ trung tâm của ngành Logistics hiện đại. Future Data Stats ước tính thị trường AI trong vận tải và logistics sẽ tăng từ 5,8 tỷ USD năm 2024 lên 23,1 tỷ USD vào năm 2032, tương đương CAGR 18,5%. AI đang được ứng dụng rộng khắp — từ tối ưu hóa lộ trình giao hàng, dự báo nhu cầu, quản lý kho thông minh đến kiểm soát rủi ro chuỗi cung ứng. Báo cáo của Munich Re dẫn lại bởi IPEC Group cho thấy doanh nghiệp ứng dụng AI trong dự báo rủi ro có thể giảm 42% sự cố gián đoạn và phục hồi nhanh hơn 60% sau biến cố chuỗi cung ứng.

Hiệu quả thực tế đã được chứng minh bằng những con số đáng chú ý. Hệ thống ORION tích hợp machine learning của UPS giúp tiết kiệm khoảng 400 triệu USD mỗi năm và giảm 100.000 tấn khí thải. Trong khi đó, các trung tâm hoàn tất đơn hàng ứng dụng AI của Amazon ghi nhận năng suất tăng 65% và tỷ lệ sai sót giảm tới 75%.

Song song với AI, robot hóa và blockchain cũng đang tái định hình ngành Logistics toàn cầu. IFR cho biết số robot logistics lắp đặt năm 2024 tăng 63% — mức cao nhất từ trước đến nay. Đồng thời, blockchain giúp tự động hóa thanh toán và giảm tranh chấp chuỗi cung ứng tới 50%.

Bên cạnh hiệu quả vận hành, áp lực phát triển bền vững ngày càng trở thành động lực đổi mới quan trọng. DHL Logistics Trend Radar cho biết 82% doanh nghiệp logistics hiện xem bền vững là ưu tiên chiến lược hàng đầu, trong bối cảnh ngành này đang tạo ra khoảng 11% tổng lượng phát thải toàn cầu.

Đổi mới sáng tạo Logistics ở Việt Nam: Từ số liệu đến luận giải chiến lược.

Thị trường tăng tốc — Đổi mới sáng tạo trở thành điều kiện tồn tại

Ngành Logistics Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng có tính cấu trúc, không còn đơn thuần là phản ứng với chu kỳ kinh tế ngắn hạn. Theo số liệu của Mordor Intelligence, thị trường vận tải và logistics được định giá 55,5 tỷ USD vào năm 2026, dự kiến đạt 76,39 tỷ USD vào năm 2031 với CAGR 6,6% — một quỹ đạo tăng trưởng bền vững trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục mở rộng và chiến lược China+1 tái định hình chuỗi cung ứng khu vực. Tín hiệu từ phía doanh nghiệp còn mạnh mẽ hơn: theo số liệu của B-Company, tính đến tháng 10/2025, tổng vốn đăng ký của các doanh nghiệp vận tải và kho bãi mới thành lập tăng vọt 115,7% so với cùng kỳ — mức tăng bất thường cho thấy kỳ vọng lợi nhuận dài hạn đang thu hút dòng vốn tư nhân quy mô lớn vào ngành.

Tuy nhiên, tăng trưởng thị trường chỉ là nền — điều quyết định ai được hưởng lợi từ nền đó chính là năng lực đổi mới sáng tạo. Và tại đây, dữ liệu khảo sát doanh nghiệp bộc lộ một bức tranh vừa đáng khích lệ, vừa đòi hỏi đọc kỹ hơn.

Hiệu quả vận hành — Ưu tiên số một, nhưng là tín hiệu gì?

Khi được hỏi đổi mới sáng tạo hướng đến mục tiêu nào, 82,0% doanh nghiệp logistics trong khảo sát doanh nghiệp VIE của Viet Research Quý 1.2026 chọn “nâng cao hiệu quả vận hành” vào năm 2026 — bỏ xa mục tiêu thứ hai là “tăng trưởng doanh thu” với khoảng cách 25 điểm phần trăm. Con số này không nên được đọc đơn thuần là dấu hiệu tích cực. Trong kinh tế học đổi mới sáng tạo, đổi mới thiên về tối ưu hóa nội bộ thường phản ánh áp lực chi phí cao hơn là chiến lược mở rộng chủ động. Ngữ cảnh phù hợp ở đây: chi phí logistics tại Việt Nam vẫn chiếm 15–16% GDP — gấp đôi mức trung bình của các nền kinh tế phát triển — và áp lực này buộc doanh nghiệp ưu tiên cắt giảm lãng phí trước khi nghĩ đến mở rộng thị phần.

Kết quả ghi nhận thực tế trong 3 năm qua ủng hộ luận điểm này: theo khảo sát VIE của Viet Research, “giảm chi phí vận hành” (78,0%) và “tăng năng suất lao động” (72,0%) là hai đóng góp được ghi nhận nhiều nhất từ hoạt động đổi mới sáng tạo — cả sáu chỉ tiêu đều tăng liên tục qua 3 năm 2024–2026, phản ánh hiệu quả tích lũy rõ ràng của các khoản đầu tư công nghệ.

Cơ cấu công nghệ — Nền tảng vững, đột phá đang lên

Bức tranh ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp logistics Việt Nam năm 2026 cho thấy một cấu trúc hai tầng rõ rệt. Tầng nền tảng — phần mềm kế toán (88%) và ERP/CRM/HRM (85%) — đạt mức độ phổ biến cao, phản ánh giai đoạn số hóa quy trình quản trị nội bộ đã tương đối trưởng thành trong ngành.

Điều đáng chú ý nằm ở tầng thứ hai: AI và phân tích dữ liệu đạt 72%, vượt qua cả điện toán đám mây (58%) và IoT/cảm biến (55%). Đây là tín hiệu dịch chuyển có ý nghĩa chiến lược — doanh nghiệp logistics đang chuyển trọng tâm đầu tư từ hạ tầng kỹ thuật số sang trí tuệ dữ liệu. Trong một ngành mà lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng dự báo nhu cầu, tối ưu tuyến đường và quản trị rủi ro theo thời gian thực, sự bứt phá của AI lên vị trí thứ ba trong cơ cấu công nghệ không phải là ngẫu nhiên — đây là phản ứng hợp lý của thị trường trước áp lực hiệu quả vận hành mà phần trên đã phân tích.

Đặt ba tầng phân tích cạnh nhau — tăng trưởng thị trường, định hướng đổi mới và cơ cấu công nghệ — một logic nhất quán hiện ra: các doanh nghiệp logistics Việt Nam đang đổi mới theo hướng phòng thủ trước, tấn công sau. Giai đoạn 2024–2026 chứng kiến làn sóng đầu tư mạnh vào công nghệ tối ưu hóa nội bộ, và kết quả đã rõ ràng qua các chỉ số vận hành. Câu hỏi chiến lược cho giai đoạn tiếp theo là liệu ngành có thể chuyển hóa nền tảng hiệu quả vận hành này thành lợi thế cạnh tranh bên ngoài — mở rộng thị phần, tạo khác biệt dịch vụ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu — hay không. Đó là bài kiểm tra thực sự của năng lực đổi mới sáng tạo trong thập kỷ tới.

Các trụ cột đổi mới sáng tạo đang định hình ngành

Chuyển đổi số và ứng dụng AI: Làn sóng số hóa đang lan rộng trong cộng đồng doanh nghiệp logistics Việt Nam. Theo số liệu từ YCP Vietnam, 68% doanh nghiệp logistics đã đầu tư vào AI và tự động hóa. Các nền tảng được ứng dụng rộng rãi bao gồm hệ thống quản lý kho (WMS), hệ thống quản lý vận tải (TMS), và ngày càng nhiều ứng dụng AI trong lập kế hoạch tuyến đường và phân tích dự báo nhu cầu. ViettelPost đã triển khai 15 trung tâm phân loại tự động, trong khi Giao Hàng Nhanh đang mở rộng mạng lưới đến cấp xã. Nhờ các hệ thống phân loại tự động và AI tối ưu tuyến đường, thời gian giao hàng trung bình được rút ngắn từ 48 xuống còn 24 giờ.

Hạ tầng cảng biển và kết nối đa phương thức: Đây là lĩnh vực đầu tư trọng điểm. Tháng 1/2025, APM Terminals hoàn thành dự án mở rộng trị giá 200 triệu USD tại Cái Mép International Terminal, bổ sung 400.000 TEU công suất và cần cẩu tự động, giúp giảm 25% thời gian quay vòng tàu. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy các nhà đầu tư hàng đầu thế giới đang đặt cược vào vai trò cảng trung chuyển của Việt Nam. Vào tháng 5/2025, DP World và VIMC Lines đã ra mắt dịch vụ Mekong Express — tuyến sà lan ven biển kết nối Cái Mép và Cần Thơ, giúp cắt giảm 70% thời gian vận chuyển và 60% lượng phát thải carbon.

Logistics xanh và bền vững: Nhiều doanh nghiệp thành viên của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam đã đầu tư vào phương tiện vận tải thân thiện với môi trường, giải pháp tối ưu hóa tuyến đường, sử dụng năng lượng tái tạo, phát triển cảng xanh, hạch toán carbon và tham gia thị trường tín chỉ carbon. Tháng 1/2025, Gemadept đã đạt chứng nhận ISO 14001 trên toàn bộ hệ thống kho lạnh, nâng cao sức hút với các khách hàng đa quốc gia trong ngành thực phẩm và dược phẩm.

Từ Nhận Thức Đến Hành Động: Đổi Mới Sáng Tạo trở thành điều kiện sinh tồn của doanh nghiệp Logistics Việt Nam

Kết quả Khảo sát Doanh nghiệp VIE Quý I/2026 của Viet Research vẽ nên một bức tranh đáng chú ý: đổi mới sáng tạo đang chuyển hóa từ khái niệm chiến lược trừu tượng sang cam kết hành động cụ thể trong cộng đồng doanh nghiệp logistics Việt Nam, với tốc độ và mức độ đồng thuận vượt kỳ vọng.

Đổi mới sáng tạo — từ lựa chọn thành điều kiện tồn tại

Điểm nổi bật nhất trong khảo sát là sự dịch chuyển nhận thức mang tính bước ngoặt: 65% doanh nghiệp logistics xác định đổi mới sáng tạo là “trụ cột sống còn, cần được ưu tiên cao nhất trong chiến lược 5 năm tới” — không phải một ưu tiên trong số nhiều ưu tiên, mà là ưu tiên đứng đầu tuyệt đối. Khi cộng thêm 30% doanh nghiệp coi đây là “động lực chiến lược quan trọng cần đầu tư bài bản”, tổng cộng 95% số doanh nghiệp được hỏi xếp đổi mới sáng tạo ở hai mức ưu tiên cao nhất. Đây là mức độ đồng thuận chiến lược hiếm thấy trong các khảo sát doanh nghiệp, phản ánh một thực tế không thể phủ nhận: áp lực cạnh tranh từ các tập đoàn logistics toàn cầu và kỳ vọng ngày càng cao của khách hàng đang buộc toàn ngành phải đổi mới hay bị bỏ lại phía sau.

Ba xu hướng công nghệ định hình thập kỷ tới

Khi được hỏi về những xu hướng có tác động lớn nhất trong 5 năm tới, cộng đồng doanh nghiệp logistics hội tụ rõ ràng quanh ba trụ cột. Internet vạn vật (IoT) và Công nghiệp 4.0 dẫn đầu với 92% — con số này phản ánh thực tế rằng trong một ngành vận hành trên hàng triệu điểm chạm vật lý mỗi ngày, khả năng kết nối và giám sát theo thời gian thực là nền tảng không thể thiếu cho mọi cải tiến tiếp theo. Trí tuệ nhân tạo và tự động hóa quy trình theo sát với 88%, khẳng định AI đã vượt qua giai đoạn thí điểm để trở thành công nghệ lõi trong lập kế hoạch vận tải, tối ưu tuyến đường và dự báo nhu cầu.

Đáng chú ý không kém là vị trí thứ ba của Chuyển đổi xanh và Kinh tế tuần hoàn với 75% — vượt qua cả mô hình kinh doanh nền tảng (58%) và Blockchain (42%). Tín hiệu này cho thấy ESG đang chuyển hóa từ áp lực tuân thủ bên ngoài thành định hướng chiến lược nội tại của doanh nghiệp logistics Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đặt ra tiêu chuẩn phát thải khắt khe hơn với đối tác.

Mức độ sẵn sàng — nền tảng hành động đã được đặt vững

Có lẽ con số ấn tượng nhất trong khảo sát không nằm ở nhận thức mà ở hành động: 90% doanh nghiệp logistics đã ở trạng thái chủ động hoặc sẵn sàng tăng tốc. Cụ thể, 52% đã “chủ động đón đầu với lộ trình rõ ràng và sẵn sàng hành động” — nghĩa là hơn một nửa ngành đã vượt qua giai đoạn lập kế hoạch để bước vào giai đoạn triển khai thực thi. Thêm 38% đã “chuẩn bị nền tảng và cần bổ sung nguồn lực để triển khai mạnh hơn” — nhóm này đại diện cho làn sóng tăng tốc tiếp theo sẽ định hình bức tranh cạnh tranh trong 2–3 năm tới.

Nhìn tổng thể, dữ liệu Quý I/2026 vẽ ra một ngành logistics đang bước vào giai đoạn chuyển đổi với nền tảng tư duy và chuẩn bị hành động chưa từng có. Câu hỏi không còn là “có nên đổi mới hay không” mà là “đổi mới theo hướng nào, với tốc độ nào và với sự phối hợp sinh thái ra sao” để tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên logistics 4.0.

Logistics Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Lợi thế vị trí địa lý, mạng lưới FTA rộng mở và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng tạo ra dư địa tăng trưởng lớn, nhưng cơ hội này chỉ có thể chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh nếu đổi mới sáng tạo được triển khai như một chương trình dài hạn, có ưu tiên và có nguồn lực. Với mức ISI 76 điểm cùng sự cân bằng giữa đánh giá hiện tại, kỳ vọng tương lai và cam kết đầu tư, ngành Logistics đang cho thấy một nền tảng tâm lý tương đối vững để bước tiếp vào giai đoạn số hóa sâu hơn, nhưng vẫn cần thêm động lực chính sách và năng lực thực thi để chuyển niềm tin thành kết quả cụ thể.

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 – Ngành Logistics sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 – “Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững”  tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72 vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình https://vie10.vn/ và trên các kênh truyền thông đại chúng.

Chỉ số Niềm tin Đổi mới Sáng tạo (Innovation Sentiment Index – ISI) là công cụ đo lường tâm lý và kỳ vọng của lãnh đạo doanh nghiệp đối với hoạt động đổi mới sáng tạo, được Viet Research nghiên cứu và xây dựng theo phương pháp tính toán chỉ số khuếch tán (Disfusion Index) được nhiều tổ chức uy tín như Bloomberg, IHS Markit… áp dụng khi tính chỉ số nhà quản trị mua hàng PMI. Khác với các chỉ số truyền thống đo lường kết quả đầu ra, ISI tập trung vào ba trụ cột tâm lý cốt lõi: đánh giá hiện tại (P1), kỳ vọng tương lai (P2) và cam kết đầu tư (P3) — phản ánh toàn bộ hành trình từ “đã làm gì” đến “tin vào điều gì” và “sẵn sàng chi bao nhiêu”. Chỉ số được tính theo thang từ 0 đến 100, trong đó mọi giá trị trên 50 đều cho thấy xu hướng mở rộng đổi mới, còn dưới 50 là tín hiệu thận trọng hoặc thu hẹp. (https://baodautu.vn/cong-bo-chi-so-niem-tin-doi-moi-sang-tao-isi-quy-i2026-phong-vu-bieu-moi-cho-nen-kinh-te-viet-nam-d594149.html)